Değerler Eğitimi

Değerlere İlişkin Kazanımlar

İLETİŞİM (selamlaşma-dinleme-sözlü sözsüz iletişim-beden dili)

  • Dinlerken konuşurken göz teması kurar.

  • Sohbete katılır.

  • Belli bir konuda konuşmayı başlatır.

  • Belli bir konuda konuşmayı sürdürür.

  • Söz almak için sırasını bekler

  • İletişimde dinlemenin anlamını tanımlar.

  • Dinlemenin önemini açıklar.

  • Selamlaşma ve nezaket kelimelerini günlük konuşmalarda kullanabilir.

  • Çatışma yaşadığında etkili iletişim becerilerini(ben dili sen dili)kullanır.

  • Duygu düşünce ve yaşadıklarını karşısındakine uygun şekilde ifade eder.

  • Sözlü iletişimin ve sözsüz iletişimin etkisinin farkına varır.

  • Türkçeyi ve söz dizini kurallarını doğru olarak kullanır.

  • İletişimde sözel dil ile beden dilinin uyumlu olması gerektiğinin farkına varır.

  • İletişim engellerini (alay etme, dalga geçme, emir verme, tehdit etme, nutuk çekme)bilir ve etkisini kavrar.

SORUMLULUK

  • Sorumluluk kavramını tanımlar.

  • Sorumluluklarının farkına varır.

  • Sınıftaki sorumluluklarını belirler.

  • Sorumluluklarını bilir.

  • Sorumluluk alır.

  • İnsanları güzel eylemlere yönlendirir.

  • Kötü eylemlerden alıkoyar.

  • Sorumluluk bilincine varır.

  • Sorumluluklarını yerine getirir.

  • Haklarını ve sorumluluklarını bilir ve uygular.

  • Evde yapılması gereken sorumluluklarını bilir ve yerine getirir.

  • Engellilere karşı sorumluluklarını bilir.

  • Gelecek ile ilgili sorumluluklarının farkına varır.

  • Farklı meslekteki insanların sorumluluklarını tanımlar.

  • Sorumluluğun özveriyi gerektirdiğini kavrar.

  • İnsanları güzel eylemlere yönlendirir.

  • Sorumluluk duygusu ile ilgili düşüncelerin farkına varır.

  • İnsanın değerli olduğunu bilir. İnsan-toplum sağlığı ve huzuru için kendi sorumluluklarının farkına varır.

  • Görev sorumluluğunu bilir ve yerine getirir.

  • Kendi hayatlarının davranışlarının sorumluluğunu alır.

  • Kendisine, ailesine, okuluna, çevresine ve ülkesine karşı olan sorumlulukların farkına varır.

  • Yeniden deneme ve pes etmeme ile sorumluluk ilişkisini ifade eder.

ÖZDENETİM

  • Özdenetimin ne olduğunu söyler.

  • Özdenetimle ilgili kavramları açıklar.

  • Kuralları uygulamada özdenetimin önemini fark eder.

  • Davranışlarla ilgili iç kontrol geliştirmenin önemini ifade eder.

  • İç kontrol sağlamada, davranışının sonuçlarını düşünmenin önemini kavrar.

  • Karar vermeyle özdenetim ilişkisini kurar.

  • Özdenetim ile öfke kontrolünün ilişkisini kurar.

  • Kişiler arası ilişkilerde özdenetimin önemini ifade eder.

  • Özdenetimli davranışla, özdenetimsiz davranışı ayırt eder.

  • İsteklerini kontrol eder.

  • Hayal kırıklığına tolerans gösterir.

  • Davranışlarını zamana ve mekâna uygun olarak düzenler.

  • Başarıda özdenetimin önemini ifade eder.

  • Gerektiğinde konuşmasını, hareketlerini durdurabilir, bir diğer etkinliğe geçebilir.

  • Yaşam hedeflerine ulaşmada özdenetimin önemini ifade eder.

  • Kendini gerçekleştirme ile özdenetim ilişkisini kavrar.

YARDIMLAŞMA

  • Yardıma duyulan ihtiyacı fark eder.

  • Yardımlaşma davranışı ile İlgili girişimde bulunur.

  • Yardımsever olmayı benimser.

  • Toplumsal düzen içinde yardımlaşma davranışının önemini fark eder.

  • Kişilerarası ilişkilerde yardımlaşma davranışının önemini fark eder.

  • Uygun olan yardım davranışına karar verir.

  • Yardımlaşma türlerine ve yardım gereken durumlara örnek veriri.

  • Yardımlaşma ve gönüllülük ilişkisinin farkına varır.

  • Empatinin yardımseverliğe etkilerini fark eder.

 PAYLAŞMA

  • Paylaşımcı olmaya istekli olur.

  • Paylaşımın anlamını kavrar.

  • Paylaşımın önemini kavrar.

  • Paylaşımda bulunma davranışlarını geliştirir.

  • Paylaşımcı olmayı hayatında uygular.

  • Paylaşımcı olmayı kavrar.

  • Paylaşım duygusunu kazanır.

  • Paylaşmayı öğrenir.

  • Paylaşımcı olmak ile ilgili düşüncelerinin farkına varır.

ADALET

  • Adalet ile ilgili olumlu-olumsuz kavramları tanır ve söyler.

  • Adil davranışları ayırt eder.

  • Adalet ile hak-haksızlık ilişkisini kurar.

  • Adaletin toplumsal yaşamdaki önemini kavrar.

  • Adaletli insanları tanır, örnek alır.

  • Adil insanın özelliklerini bilir.

  • Haklı ve haksız davranışları ayırt eder.

  • Adaletin günlük yaşam içindeki yerini kavrar.

  • İnsanlarla ilişkide denge adalet kavramlarının önemini belirler.

  • Çok yönlü ve objektif düşünmenin adil davranış için gerekli olduğunu fark eder.

  • İlişkilerde yaşanabilecek anlaşmazlıklarda adil çözümler bulur.

  • Adaletli davranabilmek için önyargısız ve kapsamlı bilginin önemini fark eder.

 DÜRÜSTLÜK

  • Dürüst olmanın anlamını kavrar.

  • Dürüst olan ve olmayan davranışları birbirinden ayırır.

  • Dürüst olmayı davranış haline getirir.

  • Dürüstlüğe duyulan ihtiyacı fark eder.

  • Doğru sözlü olmanın önemini kavrar.

  • Dürüstlük duygusunun bilincine varır.

  • Dürüstlük duygusunun kişilerarası ilişkilerdeki önemini kavrar.

  • Dürüstlük değerleriyle ilgili düşüncelerinin ve tutumlarının fakına varır.

  • Her şartta doğruyu söyleme ve dürüst olma gereğini kavrar ve uygular.

  • Dürüst olmamanın zararlarını fark eder.

  • Dürüstlüğü insanlığın ortak değeri olarak kabul eder.

  • Doğruluk ve dürüstlüğü içselleştirir.

  • Görevini yerine getirmede dürüstlüğün önemini kavrar.

SABIR

  • Sabrı tanımlar.

  • Sabrın ne olduğunu söyler.

  • Sabrı gerektiren durumları fark eder.

  • Hedefe ulaşmakta sabrın önemini kavrar.

  • Sıkıcı gibi gözükse de sabrın sonuçlarının olumlu olduğunu söyler.

  • Sabırlı olma davranışını içselleştirir.

  • Sabırlı ilgili olumlu kavramları keşfeder.

  • Yaşanılan olumsuz duruma sabırla yaklaşma davranışı geliştirir.

  • Sonuca ulaşmada etkinliği bitirmede sabrın etkisini fark eder.

  • Gereken durumlar için sabır gösterir.

  • Sabır davranışının yokluğunun sonuçlarını öngörür.

  • Belirlenen hedefe adım adım ilerleme azmi geliştirir.

  • Kendinin sabırsız yönleri ile mücadele eder.

  • Başarı ve sabır ilişkisini fark eder.

 

MERHAMET

  • Merhamet duygusunun farkına varır.

  • Merhamet duygusunu geliştirir.

  • Merhametli olmanın önemini kavrar.

  • Merhamet duygusunu içselleştirir.

  • Çevresindeki hayvanlara karşı merhametli olur.

  • Çevresindeki bitkilere karşı merhametli olur.

  • Çevresindeki insanlara karşı merhametli olur.

  • Empati duygusu sayesinde merhametini geliştirir.

  • Çevresindekilere yardım duygusu artar.

  • Merhamet duygusunu etrafındakilere aşılar.

 HOŞGÖRÜ

  • Hoşgörünün ne olduğunu tanımlar.

  • Hoşgörü duygusunun farkına varır.

  • Hoşgörü ile ilgili düşüncelerinin fark eder.

  • Hoşgörü gerektiren durumları ayıt eder.

  • Kendisine hoşgörülü davranır.

  • Çevresindeki insanlara hoşgörü ile yaklaşır.

  • Hoşgörü duygusunu geliştirir.

  • Hoşgörülü olmanın canlılara yararını fark eder.

  • Farklılıklara karşı hoşgörülü olmanın önemini kavrar.

  • İnsanlığa karşı hoşgörülü olmanın önemini kavrar.

  • Trafikte hoşgörülü olmanın önemini kavrar

  • Kişilerarası ilişkilerde ve toplumsal yaşamda hoşgörülü olmanın getireceği yararların farkına varır.

 SAYGI

  • Saygının nasıl bir duygu ve yaşantı olduğunu fark eder.

  • Saygılı ve saygısız insanların özelliklerini öğrenir.

  • Saygı kavramının anlamını bilir.

  • Saygılı bir toplum olmanın gerekliliğini kavrar.

  • Hayvanlara saygılı olma davranışlarını benimser.

  • Saygısız davranışların sonuçlarını kavrayabilir.

  • Saygı gösterilmesi gereken durumları fark eder.             

  • Görgülü ve nazik olmanın bir saygı davranışı olduğunu kavrayabilir.

  • Kendine saygı ve saygıdeğer kavramını tanımlar.

  • Farklılıklara saygı ile ilgili bilinç geliştirir.

  • Büyüklere saygı davranışını geliştirir.

SEVGİ

  • Sevgi kavramını tanımlar.

  • Kişiler arası ilişkilerde birbirine sevgi ile yaklaşmanın önemini kavrar.

  • Birbirlerine sevgi sözcükleri ifade edebilir.

  • Çatışmaların çözümünde sevginin önemini fark eder.

  • Sevgi ve saygının ilişkisini kavrar.

  • Kendini sevmenin önemini fark eder.

 ARKADAŞLIK - DOSTLUK

  • Arkadaşlık ve dostlukla ilgili bilinç geliştirir.

  • Duygularını tanır ve arkadaşına gösterir.

  • Farklılıkların arkadaşlığa engel olmadığını bilir.

  • Arkadaşlık ilişkisini olumsuz etkileyen durumları kavrar.

  • İşbirliği, koruma, kollama ve fedakârlık davranışının önemini kavrar.

  • Arkadaşlık ilişkisinde güven ve sadakat duygularının önemini kavrar.

  • İyi bir dostta bulunması gereken özellikleri kavrayabilir.

  • Arkadaşlarının duygularını fark eder ve anlayabilir.

  • Duygu ve düşünceleri paylaşmanın önemini kavrar.

  • Dostluk ilişkilerini geliştirebilecek ilişkilerin farkına varır.

  • Dostluğun insan ihtiyaçlarından biri olduğunu kavrar.

  • Arkadaşlıkta yaşanan sorunların çözümü için olumlu tavır sergilemenin farkına varır.

  • Arkadaşını tanımanın önemini fark eder.

  • İyi bir arkadaşlık için üzerine düşenleri kavrar.

  • Grup olmanın anlamını kavrar. Sınıf ve okul grubu olarak “olumlu sosyal ilişkiler ve başarı” ortak hedefi doğrultusunda davranır.

  • Grup içindeki bireylerin farkına varır ve benimser.

  • Grup içindeki bireyleri tanımak için çaba sarf eder. (adlarını öğrenir, tanışır.)

  • Grup içinde kendini rahat ve güvende hisseder.

  • Grubun-sınıfın önünde konuşurken kendini rahat hisseder.

  • Grup arkadaşlarının ilgi alanlarını öğrenmek için gayret gösterir.

  • Grup içindeki güçlü birliktelik duygusunu ve dostluk ortamını ifade eder.

  • Kendisinin grubun üyesi olduğunun farkına varır. Kabul görüldüğünü ve benimsendiğini hisseder.

  • Grup içindeki bireyleri farklılıklarıyla kabul eder.(Grup üyelerindeki farklı kişisel özelliklerin doğal olduğunu kavrar ve bu özelliklerden dolayı yargılama yapmaz.)

  • Grubun bir bütün olduğunu, her üyenin önemli olduğunu kabul ve ifade eder.

  • Üyesi olduğu gruba katılım, sadakat, koruma, sorumluluk, dinleme -anlama, yardım, destek gibi kavramlara dayalı bir bağlılık ilişkisi gösterir.

  • Ben” yerine “Biz” düşüncesi geliştirir.

  • Herhangi bir etkinlikte grup ile birlikte hareket eder, birliktelik duygusunu içselleştirerek birlikte bir etkinliğe başlayıp sürdürür.

  • Birbirine saygılı üyelerin bulunduğu bir grup oluşturmak için üzerine düşen sorumluluğu yerine getirir.

  • Grup üyeleriyle “olumlu sosyal ilişkiler” geliştirerek  “biz” bilincini korur.

  • Grubun veya grup üyelerinin başarısının bireysel değil ortak başarı olduğunu fark ederek benimser.

  • Grup üyeleri kendi aralarında çıkan çatışmaları çözmek için daha duyarlı davranır.(sorun grup içinde çözülür.)

  • Grup üyeleri birbirlerinin yardıma ihtiyacı olduğunu fark eder, birbirlerine özverili ve nazik davranır.

  • Üye, gruba karşı veya grup üyelerinden herhangi birine karşı dışarıdan gelecek tehditler karşısında korumacı tavırda davranır.

 

Çok yönlü öğrenmedir
İnsanlaştırma sanatıdır
Kişilik oluşturmaktır

O Âna ve geleceğe biçim verme gayretidir
Süreç gerektirir
Sosyo-kültüreldir

 

Değerler eğitimi kalbe, zekâya ve iradeye hitap etmeli ve amacı iyiliği sevdirmek, tanıtmak, istetmek olmalıdır. Değerler eğitimi önce çocuğun ve gencin duyarlılığına hitap etmelidir. Değerler eğitimi, irade üzerinde de etki yapmalıdır.

Birey, ileriki dönemlerde; kişiliğini, bakış açısını, davranışlarının yönünü belirleyecek, onun tanınmasında temel ölçütler olarak işlev görecek değerleri yaşarken kazanır. Bu yüzden bireyin belirli değerlerin farkına varması, yeni değerler üretmesi, benimsemesi ve kişiliğine mâl ederek davranışları ile sergilemesi başlı başına bir eğitim sorunudur. Buna değerler eğitimi denir.